Εκτύπωση

ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΜΙΣΟ ΑΙΩΝΑ

 


50_Xronia_1"Ομιλία του Αδ.΄. Ζήση Βαπορίδη κατά την πανηγυρική εορτή προς Τιμήν του των 50 χρόνων του 1965-2015 στη μητρική του Σ.΄.Στοά "ΠΛΑΤΩΝ" Αν.΄. Καβάλας την 26-5-2015. 

 

Αγαπημένοι μου αδελφοί και παιδιά μου. 

Πριν από μισό αιώνα...

...στα τριάντα δύο μου χρόνια, νιόπαντρος και το νεότερο μέλος του Φαρμακευτικού Συλλόγου της πόλης μας. Το καλοκαίρι εκείνο του 1964 έτυχε να προσφωνήσω τους τελειόφοιτους της Φαρμακευτικής Σχολής των Αθηνών, που φιλοξενούσε ο Σύλλογός μας στο εξοχικό κέντρο του «Μιχάλη». Εκείνο το βράδυ, συνομιλούσα με τον αείμνηστο καθηγητή της Φαρμακογνωσίας Παναγιώτη Κρητικό (Σ.·. Στ.·. Εταιρεία Φιλικών και αργότερα Πρόσθετο Μεγ.·. Διδ .·. της Μεγ.·. Στ.·. της Ελλάδος). Τον καιρό που φοιτούσα στο εργαστήριό του - ενώ παράλληλα εργαζόμουν στο ιστορικό φαρμακείο του φαρμακοβιομήχανου Αναστασίου Δαμβέργη - μου είχε συστήσει το φιλοσοφικό περιοδικό «Ιλισός». Γνώριζα πως ήταν Τέκτων, όπως και ο πεθερός του - ο καθηγητής μου της Φαρμακευτικής Χημείας Εμμανουήλ Εμμανουήλ (Σ.·. Στ.·. Σκεντέρμπεη), γαμπρός του Δαμβέργη. Γι' αυτό είχα το θάρρος να του εκμυστηρευτώ την αγωνία μου: πως παρόλο που διάβαζα και μελετούσα τον «Ιλισό», τα ερωτηματικά συσσωρεύονταν μέσα μου. Πως πνιγόμουν στην μικρή μας πόλη, την ώρα που διψούσα για γνώση. Πως πολλά ήταν που ήθελα να μάθω, όλα αν ήταν δυνατό! Να βρω πνευματικούς ανθρώπους, ν' ακούσω τη γνώμη τους για τις Μεγάλες Αλήθειες, τις Παγκόσμιες Ανησυχίες. Να τους αναφέρω τις δικές μου προσδοκίες. Να δω πώς και τι βλέπουν οι άλλοι, πώς ερμηνεύουν αυτά που βλέπουν. Αυτά που συμβαίνουν τώρα αλλά και τα παλιά... Με κοιτούσε... μάλλον με μετρούσε. Τελικά μου ανέφερε πως σ' έναν δρόμο, εδώ στην πόλη μου, βρισκόταν μισοκρυμμένο στα δέντρα ένα οίκημα: ένα θησαυροφυλάκιο, σαν τη μυθική σπηλιά του Αλή Μπαμπά! Και γελώντας μου είπε να κάνω υπομονή και πως σύντομα κάποιος θα με οδηγούσε να κτυπήσω την φιλόξενη πόρτα του. Το κτήριο το γνώριζα καλά, το θυμόμουν όταν στη διάρκεια της Βουλγάρικης κατοχής οι βάρβαροι το είχαν διαγουμίσει κι ο βασανισμένος κόσμος ξήλωσε πατώματα, κουφώματα και στέγη για να ζεσταθεί. Στα ερείπιά του παίζαμε πόλεμο... Όταν υπηρετούσα στο Στρατιωτικό Νοσοκομείο της Δράμας, περνώντας με το λεωφορείο το έβλεπα αποκατεστημένο, με τον μικρό του κήπο ανθισμένο - μα πού να φανταστώ...

Την ίδια χρονιά, χειμώνα του 1964-5, άρχισαν να με επισκέπτονται στο φαρμακείο μου «όλως τυχαίως» διάφοροι επώνυμοι κύριοι με ακριβά καπέλα. Συχνότερα περνούσε ο δικηγόρος Δημήτρης Λαμπαδίτης και στις διανυκτερεύσεις οι γιατροί Αναστάσιος Άκογλου και Πλάτων Παπανικολάου, αείμνηστοι Σεβάσμιοι της Στοάς μας. Δίπλα στην ξυλόσομπα, με τις ώρες μου μιλούσε ο - ακμαιότατος και σήμερα - παιδίατρος Κώστας Παπαγεωργίου: ο Ανάδοχός μου, που την πρώτη Ιουνίου του 1965 με συνόδευσε να κρούσω συμβολικά την παλιά πόρτα του νεοκλασικού. Εκείνη άνοιξε μόνη της και μπήκα σ' έναν σκοτεινό, υγρό διάδρομο, που μύριζε μούχλα - καλοκαιριάτικα! «Η είσοδος της Στοάς» φαντάστηκα... και πριν προλάβω να το καλοσκεφτώ ένας ρασοφόρος με κουκούλα ιεροεξεταστή του Μεσαίωνα, μ' έσπρωξε με το σπαθί του στη σπηλιά: όχι του Αλή μπαμπά με τα εκθαμβωτικά χρυσάφια, αλλά σ' έναν ισόγειο τάφο που αμυδρά φωτιζόταν από ένα φτενό μελισσοκέρι. Οι Μυήσεις σφραγίζουν ανεξίτηλα τη μνήμη. Ποτέ κανένας δεν ξέχασε τις πύρινες φλόγες των διανοημάτων των τεκτονικών τελετών.

Στον κόσμο που ζούμε, πίσω από τα φαινόμενα (το ορατό σκηνικό) ίσως κρύβεται μια άλλη παράλληλη πραγματικότητα, που είναι η μόνη αληθινή. Υπάρχουν αντικείμενα, καταστάσεις και γεγονότα, των οποίων μόνον ορισμένα σημεία καθίστανται εμφανή και μόνον όταν φωτιστούν από ειδικούς - στρατευμένους συνήθως - προβολείς. Τα αντικείμενα εικονίζονται πολυδιάστατα: διατηρούν βέβαια μια καταγωγική σχέση με αυτό που αναπαριστούν αλλά - με κατάλληλα πρίσματα - τονίζονται τα σημεία που επέλεξε ο χειριστής του πομπού. Ως προς τα γεγονότα και τις καταστάσεις, προβάλλονται εκδοχές και νοήματα που δεν είναι εύκολο να διαπιστωθεί αν πρόκειται για αυθεντικά ή κίβδηλα. Πίσω από τα προσωπεία που ευαγγελίζονται το Φως, υπάρχουν πρόσωπα που δεν διευκρινίζεται αν οι προθέσεις τους είναι αγνές ή μας διαποτίζουν εκμαυλιστικά με Σκοτάδια. Πίσω από την ενημέρωση δεν γνωρίζουμε αν υπάρχουν συμφέροντα που προσπαθούν με πολυδύναμα μέσα και τεχνάσματα ν' αποπροσανατολίσουν τους οδοιπόρους δίνοντάς τους παραπλανητικά σήματα, οδηγώντας τους πολλές φορές - από επιλεγμένους διαύλους - στην αρχομανία, στη μισαλλοδοξία, στον άκρατο πλουτισμό, στον φατριασμό, στον φανατισμό και σε κάθε είδους τοξικό εθισμό. Εμείς, τα μελη αυτών των κοινοτήτων, τι κάνουμε;

2Στην παγιωμένη κοινωνική μας θέση διαπιστώνουμε πως, από άποψη επικοινωνίας, οι δυνατότητές μας είναι πολύ περιορισμένες: ειδικά εμείς οι νεοέλληνες, επιδιώκοντας την απλοποίηση της καθομιλουμένης, επιτύχαμε τη συρρίκνωση του κοινωνικού λόγου, περιορίζοντάς τον στα στοιχειώδη της συναλλαγής για μια «άνετη» επιβίωση. Το να παραδεχθούμε την αναγκαιότητα του μονοτονικού δεν σημαίνει πως έπρεπε να ευτελίσουμε την ποιότητα της γλώσσας μας. Η γλώσσα μας είναι εύηχη, ζωντανή και λεξιτόκος! Όπως συμβαίνει σε όλες τις γλώσσες, κάθε λέξη λειτουργεί ως γλωσσικό σημείο που περιέχει το σημαίνον και το σημαινόμενο. Τα δε γράμματα που σχηματίζουν τις λέξεις αντιστοιχούν σε αριθμούς και οι αριθμοί σε μουσικούς φθόγγους. Δηλαδή αναδεικνύουν την συγκρότησή της μαθηματικά, όπως και ότι αυτή στηρίζεται σε μια ζυγισμένη ισομετρία ανταποκρινόμενη στους νόμους του μουσικού τονισμού. Δυστυχώς πάψαμε μιλώντας να περιγράφουμε ειδυλλιακά τοπία, εκφράσεις του προσώπου που δηλώνουν ψυχικές εξάρσεις, στάσεις και ανατάσεις του σώματος ή αβρές κινήσεις των χεριών. Και αντίστοιχα, βάζοντας αντί κειμένου φωτογραφίες θεωρούμε πως αποδίδουμε την πραγματικότητα, αποκλείουμε όμως τη μουσική των λέξεων, σκοτώνοντας το όνειρο. Πολλές φορές οι λέξεις δίνουν μιαν ασαφή ή αμφισβητήσιμη ερμηνεία των διάφορων μορφών της πραγματικότητας, κάτι που εξάπτει τη φαντασία και την αναγκάζει να δημιουργήσει και να διαμορφώσει νέα είδωλά της. Οι φωτογραφίες τεκμηριώνουν κι απαθανατίζουν τις στιγμές ενος κοσμου που μετρά και υπολογίζει ηλεκτρονικά αλλά ζει μηχανικά. Η Αγάπη, η Ελευθερία, η Ειρήνη, η Αρμονία, ο Παγκόσμιος Ρυθμός, η Ψυχή, ο Θάνατος δεν φωτογραφίζονται. Μπορούν όμως - όπως και Ο,τι άλλο συλλαμβάνει ο νους του ανθρώπου - να παρουσιασθούν ως έργα Τέχνης συμβολικά, αλληγορικά. Εδώ, στα εργαστήριά μας, διδάσκεται η βασιλική τέχνη της αποκρυπτογράφησης.

Την Στοά μας την είδα σαν μια ιπτάμενη κιβωτό στο χάος του Σύμπαντος. Οι εκλεκτοί επιβάτες της έχουν την τύχη και τη δυνατότητα να εκμεταλλευτούν τα φτερά της, απολαμβάνοντας ένα - πρόσκαιρο ή ισόβιο - νοητικό ταξίδι αναψυχής. Μετά από πέντε δεκαετίες τακτικής φοίτησης, είμαι απόλυτα ευχαριστημένος και ικανοποιημένος, κυρίως από τη διαπίστωση πως δεν είμαι μόνος τώρα στα γεράματά μου. Σε κάποιο στάδιο της μόρφωσής τους οι Τέκτονες προσεγγίζοντας φιλοσοφικά τον Θάνατο, διαπιστώνουν πως δεν είναι το τέλος, παρά μια «ευκαιρία μετάβασης», ενστερνιζόμενοι το μόνο δόγμα της φιλοσοφίας μας, πως «η ψυχή είναι αθάνατη». Να είστε βέβαιοι πως σε κρυφές κόγχες του Ναού κουρνιάζουν και στον κόρυμβο αιωρούνται κάποιες από τις σκέψεις αυτών, που έστω και για λίγο πέρασαν από εδώ μέσα... Κι εγώ, γαλήνιος από τις ευεργετικές αυτές σκέψεις των αδελφών μου βλέπω τις ανταύγειες κάποιου «άλλου» φωτός! Έτοιμος για κάθε «άλλου» είδους ταξίδι...

Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε και να παραδεχθούμε το πόσο τυχεροί είμαστε που έχουμε ένα τέτοιο βήμα διατυπωσεως των διανοημάτων μας. Στο βήμα αυτό δεν λειτουργώ ως δάσκαλος, απλά μεταφέρω πληροφορίες, διαπιστώσεις, μοιράζομαι εντυπώσεις και επιδιώκω απαντήσεις προκαλώντας ερωτήσεις. Ακούω, μαθαίνω, μιλώ: δηλαδή δεν επιβιώνω, αλλά Ζω! Ζω Ελεύθερος, υπολογίζοντας προ πάντων την ελευθερία των άλλων. Ζω Αυτεξούσιος, με Αυτοσεβασμό. Ως άνδρας Χ ρ ι σ τ ώ ν Ηθών. Ο Τεκτονισμός μου δίδαξε πως αρχοντιά δεν σημαίνει αριστοκρατικότητα εκ καταγωγής. Δεν είναι αλαζονεία το ότι νοιώθω «άρχοντας» στη βέβηλη κοινωνία και ισότιμο μέλος αυτής της ομήγυρης. Ο Μυημένος δεν αλλάζει κοινωνική τάξη, γίνεται Κοινωνικός. Ο Τέκτων πρέπει να είναι υπερήφανος: Όχι διότι θα γίνει πλουσιότερος ή σοφότερος. Αλλά διότι αποκτά με τον χρόνο Παιδεία. Γίνεται Σεβαστός: ένα σπάνιο ηθικό γνώρισμα, το οποίο είναι σύμπλεγμα αυτοπεποίθησης με ευπρέπεια και μεγαλοψυχίας χωρίς έπαρση. O Τέκτων διατηρεί την προσωπικότητά του: δεν γίνεται ποτέ χώμα (εν ζωή)... Παραμένει κατεργάσιμος λίθος, χρήσιμος για θεμέλιο, γωνία, παραστάτη, επίστεψη ή στήλη. Δεν γίνεται πειθήνιο όργανο· ξέρει να κάνει επιλογές και να τηρεί κανόνες. Οι Στοές δεν είναι ποιμνιοστάσια. Ούτε προγυμνάζουν κατηχητές. Οι τέκτονες δεν αλιεύουν από τη μάζα, αλλά ξεχωρίζουν από την κοινωνία τους δυνάμει ενάρετους και τους καλούν να στελεχώσουν τις τάξεις τους. Επειδή κανένας δεν είναι τέλειος, κατά την επιλογή πρέπει να εξαντλούμε την Ανοχή, δίνοντας την ευκαιρία στους υποψηφίους να φωτιστούν και - κατά το μέτρο της αντιληπτικής τους ικανότητας και των διαθέσεων τους - έστω και κατά το ελάχιστο να βελτιωθούν, γεγονός που το θεωρώ μεγάλη επιτυχία των Αρχών μας.

3

Ο Τεκτονισμός δεν έχει ιδρυτή, δεν έχει συγκεκριμένη προέλευση. Γεννήθηκε από τον προβληματισμό και τις ανησυχίες σκεπτόμενων ανθρώπων, με βιωματική αναζήτηση και φιλοσοφική θεώρηση της γραμματείας και των θεσμών προγονικών κοινωνιών Ανατολής και Δύσης. Οι Τέκτονες μαθαίνουμε πώς να χρησιμοποιούμε τις μεθόδους των αρχαίων τεχνιτών του νου και μελετούμε τις συσσωρευμένες γνώσεις απειραρίθμων ερευνητών. Η Στοά μας είναι μια πολύτιμη σκευοθήκη όπου φυλάσσονται όργανα κι εργαλεία, στοχασμοί και διανοήματα, αποκρυσταλλωμένες ιδέες και σκέψεις: οτιδήποτε έχει να κάνει με την γενικότερη έρευνα των μυστηρίων του αόρατου και του ορατού κόσμου που μας περιβάλλει και των νόμων που τον διέπουν. Ο ενδιαφερόμενος μπορεί να την δει σαν μια σύγχρονη μηχανή έρευνας του διαδικτύου, όπου πιθανόν να μην βρει έτοιμες απαντήσεις στα πάγια ερωτήματα που εκφράζουν την αγωνία του, αλλά σίγουρα θα εντοπίσει οδηγούς και τρόπους για να αφαιρέσει τα πέπλα και κάτι να διακρίνει από τα στοιχεία που συνθέτουν τον απρόσιτο κόσμο του «γιατί;». Ο Τεκτονισμός έχει τεράστιες δυνάμεις και δυνατότητες. Δεν έχει όρια και δεν θέτει όρια στις πάσης φύσεως αναζητήσεις. Δεν μας αρκεί - σκάπτοντας μέσα μας - να απαντήσουμε στα αιώνια εγωκεντρικά «Ποιος είμαι; Από πού έρχομαι; Πού πηγαίνω;» θέλουμε - κοιτώντας δίπλα μας - να δούμε πώς μπορούμε, να βοηθήσουμε, να ανακουφίσουμε, να συνδράμουμε... μ' ένα βλέμμα, με μια συμβουλή, με μια πράξη καλοσύνης. Στην προσπάθεια αυτή δεν είμαστε μόνοι μας. Υπάρχουν λαμπηδόνες, σαν τα βοτάνια της μυθολογίας που έχουν την ιδιότητα να φεγγοβολούν τα άναστρα βράδια, οδηγώντας τους στρατοκόπους.

Η Φώτιση, η Γνώση, η Ορθή Κρίση. Οδηγοί στον δρόμο της Αρετής.

 

Καβάλα, άνοιξη του 2015.

Ζήσης Α. Βαπορίδης

4

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Με την επιφύλαξη παντός νομίμου δικαιώματος.

Copyright © 2011 Platonlodge.gr